Audo Copenhagen JWDA lamp: Waarom de dimmer van replicas vaak bromt

Een prachtige Audo Copenhagen JWDA lamp op je nachtkastje of dressoir, je zet 'm aan en... een zacht, laag brommen. Alsof er een klein insect in de lamp is gekropen.

Het is een veelgehoord probleem bij replica's van deze designklassieker en het kan je rust flink verstoren. Waarom doet de dimmer van een namaaklamp dit eigenlijk, en hoe los je het op?

Waarom brommen dimmers überhaupt?

Een brommend geluid uit een lamp komt door trillingen. In een dimmer zitten elektronische onderdelen die de stroom regelen.

Die onderdelen, vooral spoelen (coil) en condensatoren, kunnen gaan trillen op de frequentie van het lichtnet (50Hz). Als ze niet goed vastgezet zijn of van lagere kwaliteit zijn, versterken ze deze trilling en zet je lamp dit om in geluid. Je hoort het vooral stilte, want je oren zijn dan extra gevoelig.

Bij een originele Audo Copenhagen JWDA lamp van designer Jonas Wagell zit dit standaard goed.

De lamp heeft een ingebouwde kwalitatieve dimmer met een traploze draaiknop. Die is specifiek ontworpen om dit soort elektronische resonantie te minimaliseren. Bij een replica is de focus vaak op lage productiekosten, en dan schiet de demping van trillingen er soms bij in.

Het kwaliteitsverschil: origineel vs replica

De echte Audo Copenhagen JWDA (vaak rond de €350 - €450) gebruikt hoogwaardige elektronica.

De dimmer is naadloos verwerkt in de voet van de lamp, die gemaakt is van massief aluminium of keramiek. Dit zware gewicht helpt ook mee om trillingen te dempen. De elektronische componenten zijn duurder en beter geschaduwd, waardoor brommen vrijwel onmogelijk is. Je betaalt voor design én stilte.

Een replica, die je vaak voor €50 - €90 online vindt, zit anders in elkaar. De voet voelt lichter aan (soms kunststof met een laagje metaalverf) en de dimmer is vaak een los, simpel component dat in de kabel of aan de voet is geplakt.

"Betaal je weinig, dan hoor je het terug in de stilte."

De spoelen in deze goedkope dimmers hebben minder kwalitatieve windingen. Zodra de dimmer actief is (dus niet op 100% helderheid), begint de lage brom te ontstaan.

Een ander verschil zit in de afstemming van de dimmer op de lamp. De originele JWDA is afgestemd op de meegeleverde lichtbron of de ingebouwde LED-module. Replicamakers kopen vaak losse dimmodules in van de goedkoopste leverancier en hopen dat het werkt. Die mismatch zorgt voor instabiliteit en dus brommen.

De boosdoeners: de interne dimmer en de lichtbron

Er zijn twee plekken waar het geluid vandaan kan komen. Ten eerste de dimmer in de voet van de replica JWDA.

Als je de voet omdraait en je ziet een schroefje aan de onderkant, zit daar vaak een simpele elektronische dimmer achter. Deze is vaak niet afgeschermd met een laagje siliconen of lijm om trillingen te stoppen. De trillingen van de spoel zetten de voet aan het werk als een soort speaker. Net als bij de instabiele marmeren voet van replica's is de afwerking hier vaak het probleem.

De tweede boosdoener is de lichtbron zelf. Replicamakers leveren er vaak een goedkope LED-lamp bij (E14 fitting).

Sommige goedkope LED-drivers (de chip in de lamp die stroom omzet) maken ook een hoog bromgeluid.

Dit is een ander soort geluid dan het lage gebrom van de dimmer. Test dit door de lamp te vervangen door een kwalitatieve LED-lamp van bijvoorbeeld Philips of Osram (vermijd de allergoedkoopste). Let op: Als de brom pas optreedt als je de dimmer gebruikt (dus de knop indrukt en draait), dan is het 99% zeker de dimmer in de lampvoet.

De invloed van de spanning

Als het altijd bromt, ook op vol vermogen, dan is het de lichtbron of de transformator in de lamp. In Nederland hebben we 230 Volt, maar dit kan per wijk licht verschillen (220V - 240V).

Goedkope dimmers in replicas zijn hier minder tolerant voor. Als jouw spanning net iets hoger is, gaat de dimmer harder trillen. Dit verklaart waarom de ene replica-brommer dit wel doet en de andere niet, terwijl ze hetzelfde lijken als de kwalitatieve houten fittinghouders van het origineel.

Oplossingen: Van simpele fix tot vervanging

Gelukkig hoef je je lamp niet direct weg te gooien. Er zijn manieren om het brommen te verhelpen.

De makkelijkste en goedkoopste oplossing is vaak het vervangen van de lichtbron. Koop een dimbare LED-lamp van hoge kwaliteit met een 'flicker-free' garantie. Dit lost het brommen in 50% van de gevallen op.

Is het de dimmer in de voet? Dan kun je proberen de voet te openen (als dit kan zonder de garantie te verbreken) en de elektronische module vast te zetten met een beetje secondelijm of een stukje foam.

Door de trillingen te dempen, stopt het geluid. Wees hier wel voorzichtig mee, je wilt de boel niet kortsluiten. Een andere optie is om een externe dimmer te gebruiken. Sluit de lamp aan op een losse, kwalitatieve wanddimmer of een slimme dimmer (zoals van Lutron of Philips Hue) en zet de interne dimmer van de lamp op 'vol aan' (meestal door de knop volledig ingedrukt te houden en los te laten).

Zo omzeil je de interne, brommende elektronica. Lukt niets dit? Dan is het een kwestie van de lamp retourneren.

Bij een replica van een Audo Copenhagen JWDA mag je verwachten dat hij stil is, al is de kwaliteit van replica elektronica vaak een risico. Als dit niet het geval is, is het een productiefout. Bij een echte Audo Copenhagen ligt de garantie op de elektronica vaak op 2 jaar, en zullen ze je direct een nieuwe lamp sturen mocht er ooit een brommetje optreden (wat zeldzaam is).

Conclusie: Stilte is geld waard

De Audo Copenhagen JWDA is een geliefde lamp vanwege zijn zachte vormen en het prachtige licht.

Wil je echt genieten van die ervaring, dan is de stilte cruciaal. De replica's zijn visueel vaak aardig in de buurt, maar de elektronische kwaliteit laat vaak te wensen over. Het brommende geluid is het geluid van bespaarde centen op componenten. Als je van plan bent een JWDA te kopen, en je wilt geen gedoe met brommen of het openen van de voet, overweeg dan te investeren in het origineel.

De prijsverschil (€400 vs €70) betaalt zich terug in jarenlang stil, zacht sfeerlicht. En als je voor een replica gaat, check dan reviews specifiek op geluid en overweeg direct een goede LED-lamp mee te bestellen. Zo creëer je die rustige sfeer die je zoekt.